Liturgisch bloemschikken

Bloemschikking40dagentijd

In de 40dagentijd denken we aan de zeven werken van barmhartigheid.
Alles is nu natuurlijk anders en daarom willen we het samen doen en geven dan online de aanwijzingen, zodat u thuis ook een bloemschikking hebt in deze periode.
bloemschikken@pglandsmeer.nl
Ank de Cleen en Anneke van Zanten

In de 40dagentijd denken we aan de zeven werken van barmhartigheid.
In de Bijbel worden zeven werken van barmhartigheid genoemd
Mattheüs 25: 35,36:

  • Want ik had honger en jullie gaven mij te eten,
  • Ik had dorst en jullie gaven mij te drinken.
  • Ik was een vreemdeling, en jullie namen mij op,
  • Ik was naakt en jullie kleedden mij.
  • Ik was ziek en jullie bezochten mij.
  • Ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe.

De zesde zondag, 28 maart 2021 in de 40dagentijd  is het thema:
De doden begraven
‘Toen de zon was ondergegaan, dolf ik een graf en begroef het lijk’
Tobit 2:7

Wie Mattheüs 25 leest, komt dit werk van barmhartigheid niet tegen. Toch is het al snel een van de werken geworden. Volgens sommigen om op zeven werken uit te komen. Volgens anderen omdat het begraven van de doden zeker net zo’n plicht is als iemand te eten geven: het niet doen is geen optie. Het goed begraven van de doden is in Bijbels perspectief een belangrijke gebeurtenis. Jakob laat zijn zonen zweren dat ze zijn lichaam meenemen als ze uit Egypte zullen gaan. En Jozef van Arimathea besteedt alle moeite om Jezus goed te begraven. Ook na de dood draag je zorg voor iemand en bevestig je op die manier zijn bestaan. Vanaf de vroege kerk speelt in het licht van de opstanding nog iets anders mee. De doden begraven betekent ook dat je iemand als het graan in de akker legt, in afwachting van de grote dag. En zo dragen we ook vandaag nog altijd zorg voor onze doden. Ze zijn ons voorgegaan, en samen met hen kijken we uit naar de dag van het nieuwe leven.

Bij de schikking:
Respect hebben voor de overledenen, de doden begraven, het leven gedenken. Woorden die bij elkaar horen. In de vazen plaatsen we paarse tulpen, paars is de kleur van reflectie en gedenken. De tulp, het symbool dat we eerder gebruikten om het gebed te symboliseren, past ook mooi bij deze thematiek. De verbinding tussen de vaasjes wordt gelegd door rozemarijn. Het bitterzoete kruid, de herinnering aan leven.

Nodig
• acht stammetjes
• zeven glazen
• twintig paarse tulpen
• rozemarijn
Alternatief: In plaats van rozemarijn kunnen er ook klimopranken gebruikt worden om de verbindende lijn van het open hart te accentueren

De vijfde zondag, 21 maart 2021 in de 40dagentijd  is het thema:
De hongerige te eten geven
Ik had honger en jullie gaven mij te eten’ Mattheüs 25:35

In de opsomming van Mattheüs is dit het eerste werk van barmhartigheid. Het wordt ook wel de eerste van de lichamelijke werken genoemd en daarmee is al veel gezegd. Wat heb je als mens nodig om in de basale nood van het bestaan, van het zorgen voor je lichaam te kunnen voorzien? Allereerst: dat je te eten hebt en niet omkomt van de honger. Je kunt je zelfs afvragen of het, meer dan een werk van barmhartigheid, niet een plicht is om te zorgen dat ieder mens voldoende te eten en te drinken heeft. In Mattheüs 25 zet Jezus het in ieder geval op scherp: ‘Als je straks terugkijkt: wat heb jij dan voor je naaste gedaan. Heeft hij te eten gekregen of kwam hij om van de honger?’ Door heel de Bijbel heen is dat de grondtoon: een mens heeft recht op eten, op brood. Zelfs je vijand, zo staat in Spreuken. Wie brood heeft kan leven, kan verder de toekomst in kijken. En daarmee denken we, nu we richting Pasen gaan, ook aan het brood dat Jezus deelt. Het was een goede gewoonte in de kerk om het brood van het avondmaal na afloop te delen met de armen. Een gebaar waar beide beelden prachtig samenkomen: brood om te leven, volop te leven!

Bij de schikking:
Brood om te leven. Brood om te delen. In veel kerken wordt er gezorgd dat er maaltijden worden gedeeld.
In deze schikking mogen de korenaren dan ook niet ontbreken.
De voedzame zaden vormen de verbinding in het open hart.

Nodig
• acht stammetjes
• zeven glazen
• korenaren, gerstearen
• ontkiemde bonen

Alternatief: In plaats van bonen kunt u ook tuinkers zaaien en laten ontkiemen. Knip een smalle strook donkere stof af en kweek daar de zaadjes in op, door de stof nat te houden en de zaadjes erop te strooien.

Tekst voor de viering:
Voedsel is de basis van ons bestaan.
We hebben gebeden om een zegen over onze oogst.
Nu zien we de zaden ontkiemen.
We vieren het begin van een goede oogst.
Maar we kunnen alleen echt van dit wonder genieten, als we het samen delen.
Zoals Jezus zichzelf aan ons heeft uitgedeeld, zo delen wij wat wij hebben met elkaar.
Zoals voedsel de basis is van ons bestaan, zo is het delen van voedsel de basis van onze samenleving.
Niet voor niets gedenken wij Jezus bij een maaltijd, die we samen delen.

De vierde zondag, 14 maart 2021 in de 40dagentijd  is het thema:
De naakten kleden
‘Ik was naakt en jullie kleedden mij’ Mattheüs 25:36

“Ik was naakt en jullie kleedden mij”

Wie vroeger z’n vijand echt wilde vernederen, nam hem mee zonder kleren. ‘Naakt en barrevoets’, schrijft Jesaja. Veel dieper kon je als mens niet zinken. Naakt zijn betekent niet alleen dat je geen kleren om je lichaam hebt, maar ook dat er geen plek voor je is in de gemeenschap. Je bent weerloos, in alle opzichten. Overdag de gesel van de zon waar niets je tegen beschermt, ‘s nachts de kou. En dag en nacht de schaamte van het naakt zijn. Het hebben van kleding was geen vanzelfsprekendheid. Door de hele Bijbel heen vind je de oproep te delen van je kleding. De heilige Maarten trok zich deze oproep aan toen een bedelaar hem om kleren smeekte. Hij sneed zijn mantel in tweeën. Achter de kleding zit de vraag naar waardigheid. Wellicht is het daarom dat Paulus het beeld van kleding gebruikt als hij het geloof ter sprake brengt. Wie bekleed is met Christus, ontdekt hoe God hem voluit mens wil maken. In navolging van Jezus kleden we de ander, letterlijk en figuurlijk, en helpen we om mensen waardigheid te geven.

Bij de Schikking:
Kleding verzamelen en kleding delen is iets wat heel veel gedaan wordt. Wat je met kleding biedt, is waardigheid en warmte. Voor deze schikking worden de glazen bekleedt met touw. Een dik touw accentueert de open hartvorm. In de glazen plaatsen we bloeiende bloesems.
De brem en de bloesems vallen naar we elkaar toe zodat er een soort van’ luchtig geweven kleed’ ontstaat.

Nodig
• acht stammetjes, zeven glazen, sisaltouw, katoenbollen
• allerlei bloesemtakken zoals kersenbloesem, ribes, sierkwee etc., brem
• dik getwijnd touw
• dun touw
Alternatief: Als er geen bloeiende brem voorhanden is dan is een alternatief om berkentakken te gebruiken of groene brem.

Tekst bij de viering:
Kleding biedt ons bescherming tegen hitte, tegen kou en tegen de blikken van andere mensen. Ook vertellen we met onze kleding graag iets over wie we zijn en hoe we ons voelen.
We kleden ons mooi, netjes, feestelijk, gedecideerd, creatief.
Laten we dit iedereen gunnen en ruimhartig delen van wat we hebben.
Laten we ons bovendien bewust zijn van waar onze kleding vandaan komt en ons niet bekleden met onrecht.

De derde zondag, 7 maart 2021 in de 40dagentijd  is het thema:
De vreemdeling onderdak geven
‘Ik was een vreemdeling en jullie namen mij op’ Mattheüs 25:35 :35

“Ik was een vreemdeling en jullie namen mij op”

De gave van de gastvrijheid is op sommige plekken mensen ruimhartig toebedeeld. Het lijkt bijna in de genen te zitten om je deur te openen voor wie langskomt en voor even een plek zoekt. In de Bijbel vind je er volop verhalen over. Mensen onderweg, die onderdak krijgen, omdat je iemand niet in de kou laat staan. Wanneer Jezus bijvoorbeeld met twee mannen vanuit Jeruzalem naar Emmaüs loopt en het al donker begint te worden, wordt hij van harte uitgenodigd voor de maaltijd. Diep in de traditie van Israël zat verweven dat ze ooit in Egypte zelf ook vreemdeling waren. En misschien begint het daar wel: het besef dat je als mens een voorbijganger bent, een vreemdeling op aarde. Wie dat heeft ervaren streeft niet naar behoud van eigen huis en haard, maar kan letterlijk en figuurlijk ruimte geven aan wie onderdak zoekt.

Bij de schikking

Onderdak geven is ook het zorgen voor veiligheid en een thuis. Een vogelnestje is een warme en veilige thuis plaats. We leggen hem bij de opening van het hart. In de vaasjes plaatsen we een groot blad. Een blad dat als een dak kan dienen en beschermend is tegen regen en wind. Aan het grote glas hangen we een paar kleine bloemetjes.
Dit nederige kleine bloemetje mag schuilen in de geborgenheid. De vorm van het open hart wordt geaccentueerd door een pad van grind, harde en koude stenen die de vreemdeling op zijn weg tegenkomt.

Nodig
• acht stammetjes
• zeven glazen
• bloemetjes van bijvoorbeeld een paars viooltje
• grind
• zeven half grote bladeren
• binddraad
Alternatief: Als u geen nestjes heeft, zou u van hooi een nestjes kunnen vormen. Onder de berkenboom liggen ook vaak kleine takjes.

Tekst voor de viering:
Er is moed voor nodig om een vreemde echt welkom te heten. In de eerste plaats, omdat je iemand niet kent en in de tweede plaats, omdat iemand jou niet kent. Jij bent namelijk net zo goed een vreemdeling voor die ander.
De eerste stap is dus om elkaar te leren kennen. Dat kan pas, als je iemand echt durft te zien. Een mens net als jij, met mooie en minder mooie kanten. En tenslotte: als je de ander toestaat jou echt te zien. Een mens, net als hij, met mooie en minder mooie kanten. Als dat lukt, dan gaat de rest vanzelf.

De tweede zondag, 28 februari 2021 in de 40dagentijd  is het thema:
De dorstigen laven
“Ik had dorst en jullie gaven mij te drinken” Mattheüs 25:35

Tekst voor de viering

Na een paar droge zomers lijkt ook bij ons het besef gegroeid dat water niet altijd zomaar aanwezig is. Voor miljoenen mensen is een nog groter gebrek aan goed drinkwater dagelijkse realiteit. Een mens zonder drinken wordt dorstig, raakt uitgeput. Barmhartig ben je als je er dan bent om diegene van water te voorzien. In de Bijbel is dorst vaak ook de dorst naar God. Bijna poëtisch lopen de beelden door elkaar, zoals in Psalm 42: zoals een hert dat naar water snakt, verlangt de dichter naar God. En als Jezus bij een waterput een vrouw uit Samaria tegenkomt, wordt zijn vraag naar water gaandeweg een vraag naar de vrouw zelf. Ook dat is dorst laven: kijken waar mensen droog zijn komen te staan en hoe het komt dat de vreugde weg lijkt. In navolging van Jezus laven we wie dorst heeft. Door mee te helpen mensen van water te voorzien, door te zorgen voor de ziel.

Bij de schikking

Een ander te drinken geven,
letterlijk ‘water’ of van ‘het levende water’.

De glazen worden deze week gevuld met water waarin de bloemen van de hyacint drijven. De blauwe kleur van de hyacint verwijst naar het spirituele, de verbinding tussen hemel en aarde.
De vorm van het open hart wordt geaccentueerd door een geregen ketting van hyacinten nagels, eventueel gecombineerd met de ranken van de maagdenpalm.

Benodigdheden: acht stammetjes • zeven glazen • nagels (bloemen) van blauwe hyacinten • draad om nagels te rijgen

Alternatief: Misschien heeft u veel maagdenpalm in de tuin. Ook deze blauwe bloemen kunnen gebruikt worden in deze schikking

Maagdenpalm

Deze eerste zondag, 21 februari 2021 in de 40dagentijd  is het thema:
De zieken bezoeken
“Ik was ziek en jullie bezochten mij” Mattheüs 25:36

De zieke had een kwetsbare plek in de samenleving in Israël. Mensen liepen er liever met een boog omheen. Niet zelden omdat gedacht werd dat iemand zijn ziekte wel verdiend zou hebben. Misschien dat daarom het woord voor ‘ziek’ ook wel als zwak wordt uitgelegd: je staat aan de rand, lijkt er even niet meer bij te horen. Radicaal doorbreekt Jezus dit onbarmhartige patroon in de maatschappij door op talloze zieken af te stappen. Daarmee doet Hij meer dan alleen genezen, Hij is hen ook nabij. Hij geeft de mens terug aan zichzelf en maakt van iemand aan de rand weer een mens te midden van mensen. In dat spoor kunnen we op weg. Het mooie van het woord ‘bezoeken’ is dat je er ook ‘zoeken’ in kunt lezen: opzoeken wie ziek is. Daar kunnen we wat mee, voor onszelf of als gemeente: we kijken om ons heen en zoeken op wie even niet mee kan doen.

Bij de schikking:

Opzoeken wie ziek is.
Elkaar niet vergeten in moeilijke tijden.
Er zijn voor elkaar.

In de glazen planten we vergeet-mij-nietjes (plantjes). Tussen de glazen staan boomstammetjes. De boomstammetjes kunnen ook vervangen worden door stenen.
De glazen vormen van het open hart, wij staan open voor een ander.
Deze zondag wordt het hart geaccentueerd door een slinger van gedroogde lavendelbloemetjes, geurig symbool voor goede zorg.

Benodigdheden • acht stammetjes/stenen • zeven glazen •
zeven vergeet-mij nietjes • een bundel gedroogde lavendel

Alternatief: Als er geen vergeet-mij-nietjes zijn dan is de anemone blanda een goed alternatief. In plaats van lavendel kunnen er ook allerlei gedroogde geneeskrachtige kruiden worden gebruikt.

BloemschikkingKerst

Wat is het Goede Leven?
Dat is het thema van de schikkingen gedurende de Advent.

Uiteraard gaan we weer een schikking maken in de adventsperiode.
Alles is nu natuurlijk anders en daarom willen we het samen doen en geven dan online de aanwijzingen, zodat u thuis ook een bloemschikking hebt in deze periode.
bloemschikken@pglandsmeer.nl
Ank de Cleen en Anneke van Zanten

Symboliek schikking
Johannes spreekt over een nieuw begin: ‘In het begin was het woord en het woord was bij God en het woord was God’. Met de geboorte van het kerstkind is er een nieuw begin dat met kerst wordt gevierd. De kleine schaal staat symbool voor het nieuwe begin.

Ik open mijn ziel
en vul de schaal van mijn leven
met Gods nieuwe begin.
Hul mij in kleuren
en geuren van het uitbundige feest,
van Gods licht voor heel de wereld.
Oost, West, Noord en Zuid.
Hemel en aarde zijn nu verbonden.
Mensen wereldwijd herkennen elkaar
in Jezus, de Zoon, onze Heer.
Woord van leven, levend Woord.
Het Goede Leven doorgebroken,
voor iedereen!

Bloemschikking – 4e Advent

Latijnse benaming: Rorate.
Genoemd naar een Gregoriaanse mis naar aanleiding van
Jesaja 45: ‘Dauwt hemelen’.

Symboliek schikking
Deze zondag wordt het verhaal van Maria gelezen. Een bijzonder verhaal waarin Maria bezocht wordt door een engel die haar zwangerschap aankondigt. De bol met knop staat symbool voor de aankondiging: er is iets moois in aantocht voor de hele wereld, voor een ieder persoonlijk.

Bloemschikking – 3e Advent

Latijnse benaming: Gaudete. Genoemd naar een Gregoriaanse mis naar aanleiding van Filipenzen: ‘Verheugt u in de Heer te allen tijd’.

Symboliek schikking
In de lezingen wordt er gesproken over Johannes de Doper, een wegbereider naar een betere toekomst. Het groene mos doet denken aan groei en groen is de kleur van het Goede Leven. De weg die men moet afleggen om dit Goede Leven te mogen ervaren is voor iedereen anders.

Ank bekleedt de 3e fles met mos.

Bloemschikking – 2e Advent

Latijnse benaming: Populus Sion. Genoemd naar een Gregoriaanse mis naar aanleiding van Jesaja 30: ‘de Heer komt nabij’.

Symbolische schikking
In de lezingen wordt er gesproken over de nieuwe aarde, een aarde waar gerechtigheid woont.
De gerechtigheid wordt gesymboliseerd door het gebruiken van de kleur wit (witte berkenschors en de bloemen van de Helleborus niger).
De gerechtigheid wordt ook gesymboliseerd door de rechte tak en de kronkeltak: wat krom geworden is zal recht worden. De bloem heeft een open vorm die min of meer gelijk is aan de schaal.

Het beplakken van de fles met de berkenschors.

Tekst voor in de viering – 2e advent

Ik open mijn ziel
en vul de schaal van mijn leven
met verlangen.
Hul mij in kleuren
en geuren van feestelijk wit.
Ontsteek het tweede licht,
dat reikt naar het Westen..
Hemel en aarde raken verbonden.
Mensen wereldwijd herkennen elkaar
in het teken van de witte bloesem;
gerechtigheid breekt door,
hoe kronkelig ook de weg.

Resultaten – 2e Advent

Resultaten – 1e Advent

Bloemschikking – 1e Advent

Inmiddels hebben de eerste deelnemers zich gemeld en hebben die de aanwijzingen voor de 1e advent al ontvangen. Zij zijn waarschijnlijk al bezig met het rijgen en knopen van het mandje.
Wilt u ook meedoen, neem dan contact met ons op!

Latijnse benaming: Levavi.
Genoemd naar een Gregoriaanse mis naar aanleiding van
Psalm 25: ‘…tot U verhef ik mijn ziel’.
Symbolische schikking
In de Marcuslezing gaat het over de vijgenboom. ‘Leer van de vijgenboom deze les. Als er knoppen en blaadjes komen dan is de zomer in aantocht. Zo is het ook met de komst van de nieuwe wereld’. (Het Boek). De vijgentak staat voor het Goede Leven dat in aantocht is.
Niet alleen in de toekomst, maar ook nu al.

Hieronder kunt u het filmpje kijken met de aanwijzingen hoe het mandje gebouwd kan worden.

Hieronder leggen Ank en Anneke uit hoe je de fles kunt bekleden voor de schikking van de 1e Advent.

Bekleden met dennengroen.
Anneke bekleedt de fles met wol.
Ine en Fleur hebben de fles bekleed met behulp van een velletje schuurpapier. Zo zien we iedere keer weer nieuwe methoden en leren we van elkaar. We zijn benieuwd naar de andere resultaten.


Zoeken

Op Facebook